berthevansoest (berthevansoest) wrote,
berthevansoest
berthevansoest

Wat brengt de beoefening van Chöd?

Chöd is een boeddhistische ceremonie uit Tibet. Ontwikkeld in de elfde eeuw door Machig Labdrön, een yogini en een moeder. In de chöd ceremonie geef je je lichaam aan ‘demonen’, je angsten. Je dient het op als feestelijke maaltijd, in een visualisatie. Ondertussen zing je meeslepende melodieën, bespeel je een trommel, klingel je met een bel en blaas je af en toe op een trompetje. Wat levert dit op?

20190304_202527.jpg

Ik beoefen Chöd op mijn zolderkamertje in Hoofddorp. In Tibet wordt de Chöd-ceremonie vaak op crematieplaatsen gegeven. Op berghellingen. In het zicht van de dood. Liefst in de nacht, tussen de resten van de dode lichamen, die daar neergelegd worden om door gieren te worden opgegeten. Dat is niet alleen omdat het er stinkt, er enge beesten ronddwalen, of omdat er geesten zijn, die je aan je mouw trekken. Je beoefent vanwege je moment van sterven, zodat jij op dat tijdstip kalm blijft als je organen één voor één uitvallen, de grond onder je voeten vandaan glijdt en je wie weet monsters ziet. Met de dood wordt je op deze crematieplaatsen sterk geconfronteerd.

Zes jaar lang had ik meegewerkt aan het project van ‘pionieren’, een initiatief van de Protestantse Kerk om gemeenschappen te maken met mensen, die niet naar de kerk gaan. Ik heb zelf een tijd gepioneerd en zat in het landelijk pioniersteam dat mee dacht over het beleid. Op een gegeven moment stopte ik ermee en stapte uit het landelijke pioniersteam. Uit vrije wil. Grote rouw overviel me. Het was enorm verrijkend in dat team te zitten. Ik leerde mensen kennen uit alle hoeken van de kerk. Met plezier kruis ik nu mijn wijsvingers en roep ‘occult’, als ik moet uitleggen waarom evangelicalen de tarot niet zien zitten. ‘Vallen in de Geest’, een fenomeen dat ik ontmoette op een conferentie van pinkstergelovigen, bleek ik te kennen uit de nieuwe spiritualiteit. En er was die grote solidariteit met andere pioniers en kerkplanters uit heel andere geloofsrichtingen, meestal veel zwaarder dan de mijne, die de stap naar de wereld en de mensen buiten de kerk maakten, net als ik.

Maar vooral, ik had me niet gerealiseerd hoezeer het pionieren tot mijn identiteit behoorde. Het afscheid trok de grond onder mijn voeten weg. Mijn identiteit rats weg. Poef paf.

Chöd beoefening vindt op het scherpst van de snede plaats. Stukje voor stukje dien je je hele lichaam op aan alles waar je bang voor bent. Je geeft je maag en je darmen, je vel en je vet. Je geeft tot het beetje pus en pis dat overblijft, en ook dat geef je nog. “Haar, tanden, nagels, meer heb ik niet. Hier nog wat vet, wat pus en pis”.Je schenkt het uit mededogen. Datgene waar je het meest aan verknocht bent, ‘wie jij bent’, je vlees en je bloed, wat jou tot jou maakt, dat deel je uit liefde. Chöd is een verdichting van de Pranjaparamita Sutra, die over leegte en wijsheid gaat. Wat je in de Sutra’s leest, breng je met Chöd in praktijk. Voor mij is Chöd ook radicale navolging van Christus. Je deelt tot je niks meer over hebt en er geen grond meer is. Ik doe dat iedere dag, alsof het niks voorstelt, in het theaterstuk dat deze beoefening is.

Maar met dit afscheid overkwam het me in het ‘echt’. Ik verloor mijn grond, mijn identiteit. Ik had niks meer over. Grote paniek overviel mij thuis op de bank zat. Deze schrik, en vast nog ergere paniek zal me vroeg of laat steeds weer en weer overkomen, wanneer ik ziek word of mijn partner verlies. Stuk voor stuk ervaringen die ons in contact brengen met sterven en hoe ons daarin te gedragen en toe te verhouden.

Het is een menselijk vermogen om in groot lijden opluchting, vrijheid en genade te kunnen ervaren, al is het voor een moment. Lees de psalmen maar. Dit vermogen wordt benut in Chöd. Je oefent het als spirituele, psychologische, energetische techniek.

Na het afscheid, die avond op de bank, toen de grond onder mijn voeten weg was, bleek dat wanneer ik mij ontspande, ik de paniek tot het uiterste kon volgen, en dat daarin een diepe rust en opwinding verscholen zat. Er kwam ook lichtheid in mijn hart, en ik viel niet helemaal samen met mijn paniek.

Deze ervaring was opbrengst van de Chöd. In de ‘phowa’, een energetisch onderdeel in de beoefening, maak je de ‘geest’, jouw idee over jezelf, los van je lichaam. Je wordt in zekere zin getuige van jezelf. Het is niet uit te leggen, het is iets om te ervaren, maar dat maakt het mogelijk dat er iets anders, naast de paniek komt, of door de paniek ontstaat.

Je raakt erg nieuwsgierig door deze ervaringen, en ook van de ervaringen in de beoefening zelf : “Wat voel ik nu?” “Wat ervaar ik rond mijn hart, en bovenop mijn hoofd?” In de dagen na het afscheid, wat ik moeilijk bleef vinden, kwam te midden van somberheid en rouw ook de gedachte op: “Dit is interessant, wat mij nu overkomt, dit verlies, dat ken ik niet. Ik ben benieuwd hoe ik dat ga aanpakken”.

Chöd is een oefening voor het sterven. Het wonderlijke is dat de beoefening je juist ook levendig maakt en je volop betrekt bij het leven. Je werkt je met je ‘demonen’, je grootste angsten, dat is iets heel krachtigs en levenslustigs. Ze doen zich intens aan je voor: verdriet, woede, jaloezie, gevoelens van onwaardigheid. Door ermee te werken ontwikkel je mededogen, liefde voor jezelf en anderen, zachtheid. Grote gevoelens. Tegen het einde van de beoefening klinkt een “Ah”, waarin alles vrij wordt. Leegte. Opluchting. Dat alles helpt om je toe te wenden naar het leven.

En dan is er ook nog de grote lol bij het beoefenen. Zingen over een monster-vrouw en een griezel-monnik, blazen op een gek trompetje. Een gestreept dekentje aan. En soms een kraaienhoed op. Het blijft leuk.

Door de dagelijkse ceremonie verander je. Dat is geen mentaal proces, geen beslissing die neemt met je hoofd. Dat gebeurt, op mysterieuze wijze. Door de phowa, door de melodieën, het geluid van de trommel en de bel in je oren, door de bewegingen die je maakt om de instrumenten te laten klinken, en de moedige daad van het weggeven van je lichaam. Langzaam aan ervaar je in je dagelijkse leven steun in de crisissen die je meemaakt en geniet je meer en vaker van wat het leven je aanbiedt.
Tags: chöd, hartegoed, noorderlicht breda, pionieren
Subscribe

Posts from This Journal “chöd” Tag

  • De pionier en de dominee als klein ondernemertje

    Ik ging laatst naar een lezing van een beroemde leraar in het boeddhisme. Ze sprak op de “Inner Peace Conference”, een conferentie…

  • Het krachtvoorwerp

    Ik maakte een krachtvoorwerp. En kwam uit op de lofzang op Prajnaparamita uit de chödceremonie. Het was in een godinnentempel. Daar doe ik…

  • Samen

    Er waren 500 vrouwen op het Lorelei vrouwenfestival waar ik vrijwilliger was, en waar ik ook chöd beoefende. De tenten stonden hutje aan mutje.…

  • Chöd - Alleen in het donker, brrrrrrrrr

    Als je de Tibetaanse Chöd beoefent, schenk je aandacht aan je angst. Je omarmt die, zodat je ontdekt dat die geen grond heeft. Letterlijk zing…

  • Chöd pelgrimage

    Ons kralensnoer van knekelplaatsen. Nog 100 te bezoeken. Afgelopen week gaven we ceremonies in de duinen bij Overveen. Tijdens de tweede wereldoorlog…

  • Post a new comment

    Error

    default userpic

    Your reply will be screened

    Your IP address will be recorded 

    When you submit the form an invisible reCAPTCHA check will be performed.
    You must follow the Privacy Policy and Google Terms of use.
  • 0 comments