Als 'wappie' bij RTL

Ik bestudeer mijn 'lunaar' iedere maand, met een vriendin. Een lunaar is iets astrologisch. Een horoscoop met de cyclus van de maan als uitgangspunt, die geldt voor een maand. We bekijken dan waar welke planeten staan in onze horoscoop en hoe ze met elkaar mixen. Dat is iedere maand anders. Deze maand staat mijn 'Zon' op ‘Midhemel’. In de astrologie staat de 'Zon' voor je ‘ik’. Ik sta als het ware hoog aan de hemel te stralen, op het midden van dag. Heel zichtbaar. Als je zichtbaar bent, ben je kwetsbaar. In het boek met uitleg over lunaren, dat we raadplegen, stond dat ik met deze stand van de Zon uit moet kijken voor wat er over mij gezegd wordt, voor mijn reputatie. Suggestie was, te letten op hoe ik deze maand naar buiten treed.

Ik zat afgelopen zaterdag in een filmpje van RTL. Niet zomaar, maar als ‘wappie’. Dat had ik niet verwacht. Ik had die middag meegedaan aan een demonstratie van ContainmentNu. Een actiegroep die zich inzet voor betere bestrijding van corona. Kortdurende strenge regels met als doel het virus in te dammen en lockdowns niet nodig zijn: mondkapjes, grondig bron- en contact onderzoek en isolatie, tot het virus ingedamd en weg is. Dan worden minder mensen ziek, gaan minder mensen dood, lopen minder mensen langdurige restschade op. Ook is het beter voor de economie. De landen die er het afgelopen half jaar in slaagden de gezondheid van hun bevolking te beschermen, bleken verrassend vaak ook hun economie beschermd te hebben.


20200913_152648.jpg


Er waren maar vijftien mensen op de demonstratie. Bij ContainmentNu zitten veel chronisch zieken en mensen zonder weerstand. Maar die komen al meer dan een half jaar niet buiten omdat het risico te groot is, zij waren er niet. Op Twitter deden ze mee met de hashtag 'BreekDeGolf'. Die ging viraal, maar dat bereikte ons niet.

Er was een heleboel pers. De RTL camera kwam ook bij mij terecht. Mijn haar was net geknipt door Peetoom, maar het waaide. Ik had mijn coole leren krakersjas aan, die eigenlijk heel sjiek is, maar die zag je niet. Je ziet mij in het filmpje met verwaaide haren. Met intense blik boven een mondkapje, waarop met felrode letters ContainmentNu is gestikt, zeg ik uit de grond van mijn hart: 'Ik wil niet nog een keer ziek worden.' Ik heb corona gehad. Mijn pleidooi voor kort en lokaal ingrijpen was niet te zien. Onze boodschap van indamming kwam helemaal niet aan bij RTL. We werden geframed als mensen die iets heel raars wilden. Hoe durfden we zulke regels voor te stellen. We deden niet onder voor de viruswaanzinigen.

De volgende dag stond ik weer voor een camera. Ik was in Utrecht bij de mars van Vrouwen voor Vrijheid. Ik ben uit verbijstering naar deze mars gegaan. Deze vrouwen willen vrijheid en geen enkele maatregel. Tijdens de tocht werd op sjamanentrommels gespeeld. Ik heb ook een sjamanendrum gebouwd. Ik sta hier dichtbij. Er was een spreker die zich als Tibetaans Boeddhistische leraar presenteerde, die traditie ken ik van binnenuit. Er waren daar twee hartelijke vrouwen die ik ken en graag mag. Ik ben al maanden verbouwereerd dat vrouwen met sjamanendrums en wapperende rokken waarmee ik me verwant voel, het gevaar van dit virus bagatelliseren en zoveel moeite hebben met de inperking van hun vrijheid.




Er kwamen de laatste maanden intimiderende posts in mijn tijdlijn op Facebook, waarin de maatregelen belachelijk gemaakt werden en de ernst van het virus ontkend. Wee je gebeente als je ertegenin ging tussen de 350 instemmende opmerkingen. Hoon was je deel. Het ergste vind ik het sociaal-darwinistische gedachtengoed dat opkwam. Wie sterk en jong is mag leven. Zwakkeren en ouderen mogen sterven. ‘Het leven is niet beheersbaar’, zeggen ze, ‘we kunnen niet alle ziekte en dood buiten ons houden’. Alsof er nooit penicilline is uitgevonden, chemokuren worden ingezet of preventief medicijnen geslikt. Ze vergelijken zichzelf graag met verzetsstrijdsters uit de Tweede Wereldoorlog, maar het sociaal-darwinisme wat ze aanhangen is toch echt fascistisch gedachtengoed. In deze mars werden we als ‘Female Warriors’ opgevoerd. We waren als Jeanne d'Arc en koningin Esther uit de Bijbel, die haar leven voor haar volk op het spel zette.

Ik vind het nog steeds onwerkelijk dat deze visies in mijn vriendinnen- en kennissenkring rondgaan. Mijn brein moet overuren draaien om deze wending te kunnen bevatten. Komen vrouwen op voor autonomie en vrijheid, omdat we nog niet zo lang stemrecht hebben? Komt het omdat vrouwen bij bevallingen medische procedures moeten ondergaan, waarbij we niks in te brengen hebben? Worden onze lichamelijke grenzen zo vaak overschreden, dat vrouwen moord en brand schreeuwen tegen BOA's: 'Waag het niet!'? Is het uit argwaan tegenover de medische wereld en big farma, die klachten van vrouwen niet serieus nemen? Of komt het doordat vrouwen economisch hard geraakt worden? Ik vermoed dat al deze zaken een rol spelen, maar ik blijf verbouwereerd.




Ik had een bloemenbroek aan en een groene zomerjas. De zon scheen. Er deden misschien wel duizend vrouwen mee aan de mars. Vrouwen met en zonder wapperende rokken. Een eindeloze slinger trok langs de singels door de oude binnenstad. Het eindigde in een manifestatie met muziek en sprekers. Vrouwen zaten op het gras en er waren wandelwagens. Het was vitaal, blij en krachtig. Zalig ontspannen. Het contrast met de dag ervoor bij de Stopera kon bijna niet groter zijn. Toen was de lucht onheilspellend donker, stonden we met z’n vijftienen op harde, betonnen tegels te wiebelen op onze kruisjes, waren we gespannen en hadden we een potdicht stadhuis voor ons.

Maar de vitaliteit in Utrecht was vals. Het is de levenslust van het stadje Omelas in het beroemde verhaal van Ursula K. le Guin, waar vreugde en voorspoed heerst op voorwaarde dat er een jongen ellendig verkommert in een kelder. Over de doden, de zieken en de mensen uit risicogroepen verborgen in hun huizen, werd in de toespraken niet gerept. Men waande zich onkwetsbaar met een goed immuunsysteem door ecovoeding en supplementen. Maar we weten, ook zij lopen de kans om het lot van de jongen in Omelas te moeten ondergaan.




We staan voor een tweede golf. Besmettingen onder jongeren sijpelen de huizen van hun ouders binnen, in de vijftig en en maar al te vaak obese. Volgens de prognose van het Institute for Health Metrics and Evaluation op 16-09-20 komen we met het huidige beleid en gedrag, samen met de Amerikaanse Maagdeneilanden en Spanje, terecht in de top drie van de landen met het hoogste aantal sterfgevallen per hoofd van de bevolking.

Maskers, afstand houden, ventileren en testen, gevolgd door rigoreus bron en contactonderzoek, zijn ‘best practices’ om deze pandemie te bestrijden. Maar de overheid vindt maskers nutteloos en zelfs gevaarlijk. Op de GGD’s is jarenlang bezuinigd. De concurrentiepositie van kleine ziekenhuislaboratoria met te weinig capaciteit, wordt beschermd door belangenverstrengeling binnen het Outbreak Management Team. Er wordt gestuurd op de capaciteit van de IC’s, niet op indamming. We krijgen het niet voor elkaar in Nederland. Het is suppen tegen de stroom in.

Ik heb het er niet nog een keer op gewaagd met een camera. Ik weerde de microfoon af en zette het op een rennen: “Nee, nee, nee!” riep ik. Wie weet hoe ik er nu weer op zou komen. Hoe ik ook gezien wordt deze maand, een wappie ben ik zeker niet. Ik zie mezelf als Cassandra, samen met die vijftien mensen bij de Stopera.

Verzoek aan de Raad van Kerken om zich uit te spreken in de coronacrisis

Ik heb een verzoek gedaan aan de Raad van Kerken om zich uit spreken over solidariteit en de waarde van elk mensenleven. Ik mis de stem van de kerken in het publieke debat en die is wel nodig.

Beste Raad van Kerken,

Afgelopen zaterdag 25 oktober verscheen er een interview met Marli Huijer en Rudi Westendorp waarin zij stelden dat het redden van mensenlevens niet meer als belangrijkste doelstelling moet worden gezien van het coronabeleid. Steeds meer komt de waarde van mensenlevens en solidariteit met elkaar, onder druk te staan. Mijn verzoek is of jullie hier tegenwicht aan willen geven, bijvoorbeeld in een statement, een persverklaring, waarmee de Raad van Kerken ook in de media komt.

Er is tot nog toe weinig tegengeluid uit de kerken. Ze richten zich vooral op zichzelf en op hun overleving en niet zozeer op de samenleving. Ze stellen de onderliggende maatschappelijke tendensen van hedonisme en sociaal darwinisme niet aan de orde.

Oecumenisch kerkelijk spreken in het publieke domein wordt bemoeilijkt door de gebeurtenissen in Staphorst. Een statement biedt ander geluid waarin de kerk niet aan zichzelf denkt. Bovendien, is verzet bieden tegen sociaal darwinistisch gedachtengoed niet principieel onze roeping?

20200806_215838.jpg


Stemmen die opkwamen voor solidariteit in deze crisis: Op 3 mei verscheen in het tijdschrift In de Waagschaal een interview met Chris Rutenfrans door Coen Wessel: Chris Rutenfrans over euthanasie en over de Coronacrisis. Op 27 augustus een artikel van Bert en Peter Slagter op het platform Follow the Money: Toon mij hoe u met uw ouderen omgaat, en ik zeg u wie u bent’ Op 24 oktober schreef pastoor JJ. van Peperstraten een persoonlijk 'draadje' op Twitter over omgaan met de dood. Last but not least, is er de stem van mensen uit hoge risicogroepen die zich bedreigd voelen. Zij lieten zich op Twitter persoonlijk uit over de waarde van hun leven met de hashtag #GeenDorHout. Zij hebben nu ook een website.

Ik hoop dat jullie mijn verzoek in overweging willen nemen en je in willen zetten voor een statement.



Beeld: Herdenking Coronadoden, Containment.Nu, 5 augustus 2020, Dam Amsterdam

In het spiegelhuis

Morgen is het de feestdag van Sint Michaël. Het is aartsengel. Hij aartsengel strijdt tegen onrecht, beschermt de zwakken en ontvangt de zielen van de doden. Heb je de hulp van Sint Michaël nodig, dan is het de gewoonte om zijn naam drie maal hardop uit spreken en vervolgens te zeggen waar je zijn hulp voor nodig hebt. De opdracht:

Zeg de naam van Sint Michaël drie maal luidop, noem hem je zorg en trek een kaart. De kaart laat zien wat zijn hulp is.

Mijn zorg blijft geheim. :-) De kaart die ik trok, is de Hogepriesteres uit de Alice Tarot. In de Rider Waite Tarot zit de Hogepriesteres rustig tussen twee pilaren. Wel zijn er diepe emoties. Achter achter haar zie je het water dat dit verbeeldt, net als de maan onder haar voeten en de rimpeling van haar blauwe kleed. De Hogepriesteres uit de Alice Tarot zit niet rustig, maar is actief.


De scène laat het moment zien waarop Alice door de spiegel stapt naar het Spiegelhuis. In dit huis gaat alles achteruit, ook de klok met de wijzers. Ze is actief, maar qua mindset stapt Alice rustig de onbekende wereld in. Ondanks alle vreemde dingen in dit huis is Alice niet bang. Ze is nieuwsgierig. Haar voornaamste zorg is om zoveel mogelijk te zien, voor ze weer terug gaat naar de gewone realiteit.

De hulp van Sint Michaël is om rustig te blijven en bovenal nieuwsgierig te zijn bij wat ik ontdek.

Vraag uit Herfst van dag tot dag met tarot

herfstaster

De herfstaster bloeit. De paarse bloemen steken fel af tegen de donkerbruine aarde van de tuinen, waar nog maar weinig bloemen staan. Vraag om een kaart bij te trekken: Hoe kan ik stralen?

Hoe kan ik stralen?

Och hemel. Niet zo veel zin in stralen vandaag. Zo vermoeiend. Maar ja. De kaart die ik trok is 4 van staven uit de Victorian Romantic Tarot.




Uit de routine komen, een festivalletje of zo. Een uitje. Even weg. Zoiets. Zou me goeddoen. Geeft energie. Dan krijg ik mijn straalachtigheid ook wel weer terug. Maar dat zit niet in de plannen, en kost ook veel energie door het OV. Je kunt er niet van op aan dat mensen een mondneusmasker dragen. Dus moet je steeds verzitten of er iets van zeggen of 'the evil eye' geven. Hoe dan ook, alsmaar alert zijn. Ik ben moe en klagerig vandaag.

Misschien ga ik nog door een herfstbos banjeren.

Vraag uit: Herfst, dat voor dag met tarot

De waarde van elk mensenleven - Laten we ons uitspreken

(met artikelen die ik supergoed vind in deze coronacrisis)

Toen ik een een poosje geleden ziek werd, werd ik meteen bang: "Zijn er nog wel beademingsapparaten als ik die over een week nodig heb?” Ik schatte in, dat dit niet zeker was. “Zou ik dan gekozen worden in een triage?”, vroeg ik mij af. In dit artikel uit Vrij Nederland schrijft cultureel antropoloog Lizzy van Leeuwen over de maatschappelijke context waarin de discussie over mensenlevens wordt gevoerd. Ze noemt die 'necropolitiek’, politieke macht die niet alleen wordt ingezet om te bepalen en controleren wie in leven blijft, maar ook wie níét.


Ook rees onmiddellijk de vraag op wat ik zelf zou doen als er niet voldoende beademingsapparaten zouden zijn? Offerde ik mij op en gaf ik mijn plaats aan een jonger iemand? Een afschuwelijke vraag, maar ik denk dat veel mensen hem stellen. In de maatschappelijke discussie zijn er stemmen die ouderen, zieken of dikke mensen niet waardevol vinden en die het redden van de economie afzetten tegenover het redden van mensenlevens. Het is daarom belangrijk om als kerk de waarde van elk mensenleven hoog te houden en ons daar publiekelijk over uit te spreken. Hoe luider onze stem klinkt, hoe beter we beschermd zijn en onszelf behoeden die vraag te stellen. Zie dit interview van Coen Wessel met Chris Rutenfrans over de waarde van elk mensenleven.

Asha ten Broeke schreef er een sterke column over: Ik wil geen publiek debat over wanneer jij mij mag laten doodgaan.

Chöd Teaching - Begin van de Khandro Gegyang Chöd

“Wees niet bang,
wees echt niet bang,
wees echt helemaal niet bang.”

Met deze woorden begint de Chöd Sadhana Khandro Gegyang. Je zegt de woorden, terwijl je met je vlakke handpalm op het mondstuk van de kangling slaat, het dijbeenbot trompetje waar je op speelt in de Chöd. De slagen geven de aanmoediging niet bang te zijn, extra kracht. We stellen met die woorden onze ‘demonen’ gerust, de angsten die we uitnodigen.
We vragen hen om te komen eten en je hebt geen zin om te komen eten als je bang bent. Soms doen we ook nog als extra voorzorgsmaatregel een ‘domra’ op, een hoofddeksel met slingertjes eraan die voor je ogen hangen. Dan zijn onze ‘chöd-ogen’, een blik die bang maakt, niet te zien. Dat brengt rust.

20200313_185833 (1).jpg

De woorden “Wees niet bang” zijn een spel, ze brengen verwarring. Tegen wie zeggen we dat nu helemaal, niet bang te zijn, echt helemaal niet bang? Vaak kijken we elkaar aan, als we deze woorden zeggen. We focussen ons immers op onze angst. Zitten er midden in. We beoefenen online. Alex zit in zijn grot en ik voor mijn chödtent. Sinds het coronavirus onder ons is, draaien we ons wel eens opzij naar het raam. We richten ons dan naar onze buren en mensen verder weg, om iedereen daarbuiten de vrijheid te bieden niet bang te zijn, echt niet bang, echt helemaal niet bang.

Uitleg
Hieronder vind je uitleg over de concepten die in dit stukje voorkomen. Ze komen uit de Engelstalige Glossary of Khandro Gegyang Chöd, samengesteld voor leerlingen (en voor onszelf natuurlijk, omdat het leuk is).

Chöd eyes
Legend says that when you are an experienced practitioner you get ‘chöd eyes,’ while you practice: a powerful gaze that scares the demons away.

Demons
Our fears and all that obstructs the way to liberation. We use to think that our fears, our demons are real. But hey are empty. They have no independent life or power of their own. You become aware of this during the practice. In the practice you pray the words: “May my deepest practice of this Chöd /Strike at every demon when my thinking makes them real.” We tend to push away our fears/demons, which makes them bigger and bigger. In Chöd you give the demons proper attention, by offering them your body, the most lovable, precious thing you have. And when you have given all, you still have an endless supply of loving-kindness to give, which you do in a lovely mantra recitation (OM OM MANI PEME HUNG).

Domra
Sometimes we wear a domra, a ‘chöd-hat’. The domra shields your eyes. It is a visor with vertical black strings. You can see clearly through this screen, but your eyes are hidden. Legend says that when you are an experienced practitioner you get ‘chöd eyes,’ while you practice: a powerful gaze, that scares the demons away. You can concentrate on your practice, but if you want to, you can see the reactions of the spectators, through the strings. Another advantage is that they meet you not as an individual person, but as a messenger from the Charnel grounds, as a channel who performs the role of chödma. Wearing a domra is not always the way to go. It can alienate you from your patrons. Sometimes keeping the direct connection with the people that you give Chöd to is more important.

Fear and hope
These are two sides of the same coin, representing dualistic thinking. What we hope is what we want. We fear what we do not want. At least for the duration of the practice, we do not fear nor hope. We are in the present moment. Without clinging to self, to fear or hope, we are able to generate bodhicitta, Boundless Love. We pray for this in ‘Taking Refuge’. In ‘Honoring the Teachers’ we sing: “That I may release my grasp of hope and fear. And so end my being torn between the two.”

Fearless yogini
As yogini you do brave things. You leave your body, you become Tröma, you summon demons (your fears), you will give your body to them! And you play out your own death. So, saying out loud that you are fearless in the beginning of the sadhana, is encouraging.

Kangling
A trumpet made of human thigh bone. Ah well, nowadays we use wood or resin as well. But they resemble a bone closely. Bones make us think of death, the death of loved ones, our own death and our attachment to our bodies, We fear this. This fear is what Chöd cuts away.

XR NL Fashion - Steekje voor steekje iets maken dat kapot is

Vorig jaar was ik op een studiemiddag vanwege vrouwendag in de Protestantse Theologische Protestantse Universiteit in Groningen. Het ging over het klimaat: "Leve de aarde" was het thema. Het was indrukwekkend. Hilda Koster sprak over de relatie tussen seksueel geweld en olieboren in Dakota. Trees van Montfort sprak over haar boek Groene theologie dat later het theologisch boek van het jaar zou worden. Dit jaar kan ik er niet bij zijn.

Vanmiddag gaat het over de spiritualiteit van het alledaagse, over traditionele vrouwenzaken als borduren en koken. Met daarachter de gedachte dat tuinieren en taarten bakken je dichter bij jezelf, bij je kernwaarden, bij God kunnen brengen. Het thema zette aan het denken.

Ik maakte laatst een actie mee waarin kleding gerepareerd werd, een van die traditionele vrouwenambachten. Het was een openbare workshop in de Ijpassage op het Centraal Station in Amsterdam. De actie was van XR NL Fashion action, een groep die protesteert tegen de mode industrie. Losvast verbonden met Extinction Rebellion (XR), waar ik aan mee doe.


We zaten in de IJpassage met zo'n 15 mensen op een stenen ronde verhoging. Stoffen in het midden, een megaspeldendoos en lapjes met voorbeelden van hoe je onzichtbaar en zichtbaar een gat kon repareren. De vrouw die de workshop gaf, volgde de kunstacademie in Arnhem en was in de leer geweest bij een quilter in Engeland. Ze liep rond en gaf aanwijzingen. Sommige mensen zaten te breien. We gingen ook in gesprek met voorbijgangers. Ik heb daar het gat in de zak van mijn jas gemaakt. Wat maakte dit zo bijzonder?

Wat me raakte was zowel de liefde voor het ambachtelijke, als het uitbundige en extraverte, de durf dit om op deze plek te doen. Ook het committent om via de taal van de draad een concrete manier te bieden om minder te consumeren. Om onszelf en de voorbijgangers te laten wennen aan een minder verspillend levenspatroon. In de diepe angst dat het niet goed zal komen met de aarde, steekje voor steekje iets maken dat kapot is.

Ijpassage.jpg


In december heb ik meegedaan aan een actie op Schiphol met Greenpeace. XR deed ook ook mee. Sommige actievoerders hadden zich vastgeketend om palen heen. Ze zaten aan elkaar met hun armen in plastic buizen. Ik bleek veel van deze 'locked on's' te kennen. Op allerlei manieren had ik me ze samengewerkt. Het was heftig, ze daar te zien zitten. Daar is de XR Fashion groep een antidote voor. Laatst zag ik ze rond een grote tafel op een rebellenfestival in Amsterdam, met daarop borduurboeken en grote klossen garen, aandachtig de ogen gericht op naald en draad. Iets gewoons. Het stelde gerust, herstelde vertrouwen in het leven, in mensen, in alles.

Litany for Almost Extinct Animals

Prayer at the very first festival of Extinction Rebellion, January 26, 2020 in Ot301, Amsterdam, during the bushfires in Australia.

We have gathered here together to pray for species that are almost extinct. Scientists estimate that 150-200 species of plant, insect, bird and mammal become extinct every 24 hours. We also pray for the animals and endangered species in Australia, where the bushfires are.

In this prayer we connect with the engangered species and make them present with our body and breath: we sing the names of endangered species aloud.
We ask saints to pray for us and the animals. The saints we call on, love animals, St. Francis, St. Mary Mackillop of Australia, St Melangell. The lovely thing about these saints is, that when we stop praying, they will go on, and carry our prayer along.


20200125_174120.jpg

This is how we are going to do it. We will stand in a circle and in turn we sing their names. Each participant sings a name of a species and then their neighbour. Everyone sings in their own way, just as he/she/they feel how the animal is best represented with their voice. Maybe loud, soft, rhythmical, hissing, whispered, sad or joyful. Just do it in your own way, as you want to sing this name. In that way you sing them alive and present. There is no set melody for this. You just improvise.
There are songs and spoken texts between the singing of the names. We pick up the singing of the names where we end, with the next person. If you are the last one to sing a name before these parts, your neighbour picks it up again.

Here you find a practice video for the sung Kyrië (Bell). And here is the melody of the last song: "Bless the Lord my Soul" (Berthier).

Let’s start.
Leader: We call on St.Francis of Assisi. Lover of animals. So much, that he picked up a worm to carry it to a safe place. Saint Francis, we bring to you the names of endangered animals and ask you to protect them. In turn we sing their names.
Amur Leopard, Black Rhino, Bornean Orangutan, Cross River Gorilla, Eastern Lowland Gorilla, Sumatran Orangutan, Hawksbill Lowland Gorilla, Asian Elephant, Javan Rhino, Orangutan, Blue Whale, Sumatran Rhino, Vaquita, Saola, Hawksbill Turtle, Western Lowland Gorilla, Yangtze Finless Porpoise, African Wild Dog, Sumatran Elephant, Black-footed Ferret, Sunda Tiger, Bluefin Tuna.
All: FRANCIS OF ASSISI, PRAY FOR US
Leader: Lamb of God, who takes away the sins of the world, have mercy on us.

Kyrië, (Bell)
Leader: We call on St.Mary Mackillop, patron saint of Australia, lover of horses,
to protect all animals from the fires. We bring to you the names of endangered species. In turn we sing their names:
Long-footed Potoroo, Dunnart, Southern Brown Bandicoot, Silver-headed Antechinus, Glossy Black-cockatoo, Pygmy Possum, Green Carpenter Bee, Yellow-bellied Glider, Regent Honeyeater, Rufous Scrub-bird, Hastings River Mouse, Bright Yellow Southern Corroboree Frog.
All: ST MARY MACKILLOP, PRAY FOR US
Leader: Lamb of God, who takes away the sins of the world, have mercy on us.

Kyrië, (Bell)

Leader: We call on St.Melangell. She provided sanctuary for animals. We bring to you the names of endangered species and ask you to protect them. In turn we sing their names.
Borneo Pygmy Elephant, Mountain Gorilla, Tiger, Ganges River Dolphin, Sei Whale, Indian Elephant, Indus River Dolphin, Whale Shark, Irrawaddy Dolphin, Sea Turtle, Red Panda, Sea Lions, Chimpanzee, Humphead Wrasse, Sri Lankan Elephant, Galápas Penguin, Whale, Bonobo, Fin Whale, North Atlantic Right Whale.
All: ST MELANGELL, PRAY FOR US
Leader: Lamb of God, who takes away the sins of the world, have mercy on us.

Kyrië, (Bell)

Leader: We pray for us, humans,
For firefighters in Australia who risk their lives:
All: ST MARY MACCILLOP, PROTECT THEM
For people who protect endangered animals:
All: ST MELANGELL, PRAY FOR ENDURANCE
For politicians we pray, that they will speak the truth and act on it.
All: GOD, SHOW THE WAY
For hunters and frackers, and people who destroy forests, we pray:
All: GOD, TURN THEIR FEET
For our complicity with the toxic system we live in, we pray:
All: GOD, DELIVER US FROM EVIL
For climate activists, so many lost their lives, we mourn and keep silent.
(silence)
For Extinction Rebellion we pray, for Fridays for Future, for Code Rood, for all climate activists in the world:
All: GOD, GIVE US STRENGTH
Leader: For the whole of your Creation we pray
All: CHRIST, RENEW US
Leader: God, be praised through all your creatures,
through Brother Sun, Sister Moon and the stars, and Brother Wind,
through Sister Water, and Brother Fire.
And especially through Sister Mother Earth.
All: WE BLESS YOU
Bless the Lord my Soul (Berthier)

301k.png

Vertrouwen - 1 januari 2020

Agenda’s, planners en kalenders: om de toekomst te plannen, het heden te regelen en terug te kijken op het verleden. Maar niet alles is te regelen en te plannen: een verandering van baan kan plotseling zijn. Veel dingen wil je helemaal niet plannen: de dood van iemand die je lief hebt. Het onverwachte en onvoorziene is niet uit te sluiten. Voor het onverwachte is acceptatie en vertrouwen nodig. Laten we het nieuwe jaar beginnen met het besluit de onverwachte kronkelwegen die het leven ons brengt, in vertrouwen tegemoet te gaan. Vraag voor een kaart: Wat helpt mij de onverwachte kronkelwegen van het leven met vertrouwen tegemoet te gaan?

Hermit.JPG

De kaart die ik trek is The Hermit uit The Christmas Tarot van Corrine Kenner. Op de kaart zit kerstman op een heuveltje, voor hij de stad in zal gaan. Een beeld van afstand, contemplatie en rust. Tegelijkertijd van betrokkenheid: hij kijkt naar de stad. Aan de ceintuur van de kerstman bungelen geschenken en in de zak op zijn rug zitten die ongetwijfeld ook. Misschien bedenkt hij wel, wie in de stad waar hij heen op weg is, welk geschenk zal krijgen.

Niet helemaal opgaan in al het drama en excitement. Beladen met geschenken, in rust, voetje voor voetje mijn weg vinden in het nieuwe jaar. 

Wat brengt de beoefening van Chöd?

Chöd is een boeddhistische ceremonie uit Tibet. Ontwikkeld in de elfde eeuw door Machig Labdrön, een yogini en een moeder. In de chöd ceremonie geef je je lichaam aan ‘demonen’, je angsten. Je dient het op als feestelijke maaltijd, in een visualisatie. Ondertussen zing je meeslepende melodieën, bespeel je een trommel, klingel je met een bel en blaas je af en toe op een trompetje. Wat levert dit op?

20190304_202527.jpg

Ik beoefen Chöd op mijn zolderkamertje in Hoofddorp. In Tibet wordt de Chöd-ceremonie vaak op crematieplaatsen gegeven. Op berghellingen. In het zicht van de dood. Liefst in de nacht, tussen de resten van de dode lichamen, die daar neergelegd worden om door gieren te worden opgegeten. Dat is niet alleen omdat het er stinkt, er enge beesten ronddwalen, of omdat er geesten zijn, die je aan je mouw trekken. Je beoefent vanwege je moment van sterven, zodat jij op dat tijdstip kalm blijft als je organen één voor één uitvallen, de grond onder je voeten vandaan glijdt en je wie weet monsters ziet. Met de dood wordt je op deze crematieplaatsen sterk geconfronteerd.

Zes jaar lang had ik meegewerkt aan het project van ‘pionieren’, een initiatief van de Protestantse Kerk om gemeenschappen te maken met mensen, die niet naar de kerk gaan. Ik heb zelf een tijd gepioneerd en zat in het landelijk pioniersteam dat mee dacht over het beleid. Op een gegeven moment stopte ik ermee en stapte uit het landelijke pioniersteam. Uit vrije wil. Grote rouw overviel me. Het was enorm verrijkend in dat team te zitten. Ik leerde mensen kennen uit alle hoeken van de kerk. Met plezier kruis ik nu mijn wijsvingers en roep ‘occult’, als ik moet uitleggen waarom evangelicalen de tarot niet zien zitten. ‘Vallen in de Geest’, een fenomeen dat ik ontmoette op een conferentie van pinkstergelovigen, bleek ik te kennen uit de nieuwe spiritualiteit. En er was die grote solidariteit met andere pioniers en kerkplanters uit heel andere geloofsrichtingen, meestal veel zwaarder dan de mijne, die de stap naar de wereld en de mensen buiten de kerk maakten, net als ik.

Maar vooral, ik had me niet gerealiseerd hoezeer het pionieren tot mijn identiteit behoorde. Het afscheid trok de grond onder mijn voeten weg. Mijn identiteit rats weg. Poef paf.

Chöd beoefening vindt op het scherpst van de snede plaats. Stukje voor stukje dien je je hele lichaam op aan alles waar je bang voor bent. Je geeft je maag en je darmen, je vel en je vet. Je geeft tot het beetje pus en pis dat overblijft, en ook dat geef je nog. “Haar, tanden, nagels, meer heb ik niet. Hier nog wat vet, wat pus en pis”.Je schenkt het uit mededogen. Datgene waar je het meest aan verknocht bent, ‘wie jij bent’, je vlees en je bloed, wat jou tot jou maakt, dat deel je uit liefde. Chöd is een verdichting van de Pranjaparamita Sutra, die over leegte en wijsheid gaat. Wat je in de Sutra’s leest, breng je met Chöd in praktijk. Voor mij is Chöd ook radicale navolging van Christus. Je deelt tot je niks meer over hebt en er geen grond meer is. Ik doe dat iedere dag, alsof het niks voorstelt, in het theaterstuk dat deze beoefening is.

Maar met dit afscheid overkwam het me in het ‘echt’. Ik verloor mijn grond, mijn identiteit. Ik had niks meer over. Grote paniek overviel mij thuis op de bank zat. Deze schrik, en vast nog ergere paniek zal me vroeg of laat steeds weer en weer overkomen, wanneer ik ziek word of mijn partner verlies. Stuk voor stuk ervaringen die ons in contact brengen met sterven en hoe ons daarin te gedragen en toe te verhouden.

Het is een menselijk vermogen om in groot lijden opluchting, vrijheid en genade te kunnen ervaren, al is het voor een moment. Lees de psalmen maar. Dit vermogen wordt benut in Chöd. Je oefent het als spirituele, psychologische, energetische techniek.

Na het afscheid, die avond op de bank, toen de grond onder mijn voeten weg was, bleek dat wanneer ik mij ontspande, ik de paniek tot het uiterste kon volgen, en dat daarin een diepe rust en opwinding verscholen zat. Er kwam ook lichtheid in mijn hart, en ik viel niet helemaal samen met mijn paniek.

Deze ervaring was opbrengst van de Chöd. In de ‘phowa’, een energetisch onderdeel in de beoefening, maak je de ‘geest’, jouw idee over jezelf, los van je lichaam. Je wordt in zekere zin getuige van jezelf. Het is niet uit te leggen, het is iets om te ervaren, maar dat maakt het mogelijk dat er iets anders, naast de paniek komt, of door de paniek ontstaat.

Je raakt erg nieuwsgierig door deze ervaringen, en ook van de ervaringen in de beoefening zelf : “Wat voel ik nu?” “Wat ervaar ik rond mijn hart, en bovenop mijn hoofd?” In de dagen na het afscheid, wat ik moeilijk bleef vinden, kwam te midden van somberheid en rouw ook de gedachte op: “Dit is interessant, wat mij nu overkomt, dit verlies, dat ken ik niet. Ik ben benieuwd hoe ik dat ga aanpakken”.

Chöd is een oefening voor het sterven. Het wonderlijke is dat de beoefening je juist ook levendig maakt en je volop betrekt bij het leven. Je werkt je met je ‘demonen’, je grootste angsten, dat is iets heel krachtigs en levenslustigs. Ze doen zich intens aan je voor: verdriet, woede, jaloezie, gevoelens van onwaardigheid. Door ermee te werken ontwikkel je mededogen, liefde voor jezelf en anderen, zachtheid. Grote gevoelens. Tegen het einde van de beoefening klinkt een “Ah”, waarin alles vrij wordt. Leegte. Opluchting. Dat alles helpt om je toe te wenden naar het leven.

En dan is er ook nog de grote lol bij het beoefenen. Zingen over een monster-vrouw en een griezel-monnik, blazen op een gek trompetje. Een gestreept dekentje aan. En soms een kraaienhoed op. Het blijft leuk.

Door de dagelijkse ceremonie verander je. Dat is geen mentaal proces, geen beslissing die neemt met je hoofd. Dat gebeurt, op mysterieuze wijze. Door de phowa, door de melodieën, het geluid van de trommel en de bel in je oren, door de bewegingen die je maakt om de instrumenten te laten klinken, en de moedige daad van het weggeven van je lichaam. Langzaam aan ervaar je in je dagelijkse leven steun in de crisissen die je meemaakt en geniet je meer en vaker van wat het leven je aanbiedt.