St. Distaff

St. Distaff heeft niet bestaan. Een distaff is een spinrok. In de middeleeuwen was dit de dag dat de vrouwen weer met spinnen begonnen na een periode van 12 dagen rust gehouden te hebben. De dagelijkse routine van werk begon weer op deze dag. Het nieuwe van het nieuwe jaar begint zijn glans te verliezen.

Mijn vraag voor een kaart is: Hoe behoudt het nieuwe van het nieuwe jaar zijn glans?

Ik trek VI of Distaff (zwaarden 6) uit The Mysteries of Mary Tarot. Alle kaarten van deze tarot zijn kleine altaartjes. Dit altaar beeldt de traditie uit waarin Maria in een boot geplaatst wordt, omringd door wierook, bloemen en kaarsen. Ze wordt dan overgezet naar de andere kant van een rivier of een meer. In de Rider Waite Tarot staat op deze kaart een boot met veerman en passagiers, die hij naar een andere oever vervoert. Op de voorplecht van de boot staan zwaarden, in deze tarot staat daarvoor in de plaats een kandelaar met kaarsen.

Ik houd de glans van het nieuwe jaar vast door het besef dat het Heilige me begeleidt, waar ik ook ga. Onafscheidelijk.

Amaterasu

In veel landen wordt de zon in deze dagen aangemoedigd om weer terug te komen, nu ze ver van de aarde staat. In Japan gebeurt dit ook. Daar sluit de zonnegodin Amaterasu zich tegen het einde van het jaar op in een grot omdat haar broer de oogst vertrapt en ze boos is. Zonder zon is het donker op aarde en groeit de rijst niet. Om Amaterasu te verleiden om naar buiten te komen gaat de godin van Plezier dansen en zingen. Alle andere goden doen mee. Wanneer Amaterasu uit nieuwsgierigheid naar buiten komt om te kijken wat voor vrolijkheid ze hoort, zetten ze een spiegel voor haar neer. Als Amaterasu zichzelf in de spiegel ziet geniet ze. Ze begint te stralen en te schijnen. Eén van de goden sluit dan gauw de grot af met een grote steen, zodat ze er niet meer in terug kan. En dan schijnt Amaterasu schijnt weer voor een heel jaar. Vraag voor een kaart: Wat laat mij stralen?

Ach, dat is de Ster! Tussen de gordijnen verschijn ik uit het donker. Ik zie mijzelf. Met bel en vleugeltjes sta ik te stralen.


Licht - Lucia

In veel huizen staat een kerstboom met lichtjes en branden er iedere avond kaarsen. Een kerstboom, lampjes en kaarsjes maken het gezellig in huis. De lichtjes en de kaarsen helpen om het donker te verzachten en ze houden de hoop levend dat de zon weer terug komt. Vraag voor een kaart: Hoe kan ik het donker verzachten?



Ik trek de Ster uit de Christmas Tarot als antwoord op de vraag. Op de kaart kondigt een engel kondigt een kerstspel aan Ze rinkelt met een bel en opent de gordijnen. De engel doet me denken aan Freya. Zij was het meisje dat als Santa Lucia het nieuwe licht bracht, afgelopen zondagmiddag op Terragon. Stralend wit met kaarsen op haar hoofd, kwam ze met het licht.


Toen we door het donker liepen later, met Lucia voorop, om offers te plengen voor onze verlangens in het volgende jaar, zei iemand: "Eigenlijk moeten ons openen voor het licht in onszelf!". "Ja", beaamde zijn buurman: "en voor het licht dat overal om ons heen is". En zo deden wij. Lucia bracht het licht en wij openden ons. Het felle licht schuurt en brandt, maar verzacht het donker.

Maria en Jozef spinnen - Adventspreek

Er is een schilderij uit de middeleeuwen waarop Jozef en Maria samen zitten te spinnen. Maria is zwanger. We zien Jezus in de buik, met een gouden stralenkrans eromheen. Jozef houdt de spinrokken vast en de klos. Maria spint de draad. Ze spint zijn levensdraad. Het is een ongewoon beeld. Maria en Jozef die de levensdraad van Jezus spinnen. Jezus komt uit de hemel. Hij is kind van God. Dus dat is toch zijn grootste verbinding, met God in de hemel, zou je denken. God spint zijn draad. Maar zo is het niet op dit schilderij.


Hier is het Maria die het de kind in de buik weeft. Ze spint haar dromen voor het kind in de draad. Dat doen wij ook als aanstaande ouders of grootouders. We hopen dat onze kinderen gelukkig zullen zijn, voor zichzelf kunnen zorgen, tegen het leven opgewassen en misschien zelfs wel beroemd zullen worden. Dat onze genen goed zijn, en ze gezond zullen zijn. En dat we goed voor ze kunnen zorgen. Zoals Jesaja zegt: dat onze kinderen boter en honing zullen eten, totdat ze in staat zijn het kwade te verwerpen en het goede te kiezen.

Read more...Collapse )
Tags: , ,

Hulst

Bij Kerst hoort hulst, al eeuwenlang. Hulst was vroeger een huisbeschermer. De scherpe stekels aan de bladeren zouden boze geesten prikken. Ook werd hulst tussen de hammen gehangen. De punten aan de bladeren zijn zo scherp dat ratten en muizen erdoor afgeschrikt werden en de ham niet aanvraten. Het blad met de rode bes en de doornen doet denken aan de doornenkroon van Jezus, wiens geboorte met kerst gevierd wordt. Vraag om een kaart bij te trekken: Wat beschermt mijn huis?


Ik trek een kaart met een heleboel hulst! Het kerstkind neemt dat mee. De kaart is The Child, in de traditionele tarot is het de Dwaas. Het kerstkind komt blij zijn gaven brengen, onbezorgd, vitaal en vrij. En hij kan zo naar binnen. De deur staat open. Geen scherpe stekels die afschrikken! Scherpe stekels werken blijkbaar niet voor ons. Het is aanstekelijke vrolijkheid, enthousiasme en onbezorgdheid waarvoor wij ons huis open moeten zetten. Dat is wat ons huis beschermt.

Sint Janskrûke

In oude Friese Almanakken staat: "No mei de Sint Janskrûke by’t fjoer." De drank was bedoeld voor een heildronk op derde kerstdag, de feestdag van de evangelist Johannes.

Om een kaart bij te trekken: Wat is goed om nu ‘bij het vuur te zetten’, voor te bereiden, voor de periode van kerstmis?

Ik trek de Hermit uit The Christmas Tarot. Santa Claus rust uit en kijkt naar de stad, voor hij er binnen gaat om zijn cadeaus te geven. Het zijn drukke dagen. Laat ik me goed bedenken dat het fijn zal zijn, ook af en toe afstand te nemen.

Wat zou Santa Claus denken, over de stad en de mensen, als hij daar zo zit, vraag ik me af. Zou hij ze in zijn hart sluiten? Ik denk het wel.


Worry Stone

Kerst is iets om tegenop te zien. Veel bezoek of juist helemaal niemand? Wie gaat, wanneer naar moeder en schoonmoeder? Oef, wat zullen we eten op eerste kerstdag. Bestaan er eigenlijk glutenvrije kerststollen?

Ik trek mijn kaart bij de vraag: Wat geeft mij de grootste tobberij?

Dat is kaart 13, Nativity. In de traditionele tarot is dit de Dood; in the Christmas Tarot is het Geboorte. Ach, dat pure, wat is dat toch mooi. De koningen raken er niet op uitgekeken, de herder niet, de os en Jozef ook niet. En Ik ook niet. Wel getob, dat wel.



En dit is om te doen (ik heb het nog niet gedaan).
Maak een wandeling en vraag of de spirit van het gebied je leidt naar een steen die lekker in je handpalm ligt. De steen helpt je om het tobben los te laten. Maak hem schoon onder stromend water. Leg hem drie nachten in het maanlicht en wrijf de steen in met een drupje essentiële olie die je lekker vindt ruiken. Draag de steen bij je en houd hem in je hand wanneer je gaat tobben.

Santa Lucia

Vandaag is het de feestdag van St. Lucia. In de Scandinavische landen kondigt St. Lucia de geboorte van het licht aan. In de Juliaanse kalender viel de winterzonnewende op deze dag. In Zweden zijn er optochten in de dorpen waarbij een jong meisje in het wit gekleed, met een kroon van kaarsen op haar hoofd, het licht komt brengen. In de huizen gaat de jongste dochter ’s morgens vroeg met kaarsen op het hoofd de kamers van het huis rond om de familieleden koffie en koek te brengen.

"Ik trek vast dezelfde kaart als gisteren," dacht ik, toen ik mijn kaart trok, en jawel: het is de Gehangene uit de Christmas Tarot. Ik trok hem bij de vraag: wat is het nieuwe licht waar ik naar uitzie? Het jongetje kijkt nog steeds met glanzende ogen en de bel klingelt blij. De kaart roept op tot verwondering, stilstaan en ontspanning. Tot het verwijlen bij het mysterie van de Advent, bij het wakker maken van de Jezusjes met belletjes en klankschaaltjes. Bij de rozerode zonsopgang en de morgenster. Ach, het nieuwe licht van de ochtend. Tja, ik voel me eventjes een beetje gehaast. Maar de preek is af!

Jólakötturinn

Jólakötturinn is de kerstkat uit Ijsland. Als je hard werkte, dan werd je met Kerst beloond met nieuwe kleren. Deed je dat niet, dan zag de kerstkat dat je niets nieuws aan had en nam hij je te grazen.

Eng, zo’n kat! Om een kaart bij te trekken: Waar ik aan moet werken!

Ik trek de Gehangene. Eerst dacht ik: Wat erg! Daar kom je zo lastig uit. "Door, door door!" zei ik tegen mezelf. "Niet blijven hangen in de dingen. En vooral door met de preek die ik aan het schrijven ben."

Maar ja. Toen keek ik eens goed naar de stralende ogen van het jongetje en zag de bel, die oproept tot ritueel, en ik dacht: Oh nee. Ontspannen. De Advent doorleven, die zo wonderlijk tussen de tijden is en zoveel mysterie in zich draagt. Nog eens even stil staan in de schemering of bij het ochtendrood. Beter zo.

Kopen

December is een maand van uitgaven: cadeautjes voor Sinterklaas en Kerst, lekker eten, een mooi boek voor jezelf met Kerst of een mooie cd. Kopen troost. Aan teveel kopen liggen gevoelens ten grondslag: verdriet, rouw, eenzaamheid, gemis, het kan van alles zijn. Me daarvan bewust zijn helpt weerstand te bieden aan de verleiding om teveel te kopen.

Ik trek een kaart met de vraag: wat verleidt mij tot kopen?

Oh heerlijk, ja hoor. Daar sta ik shinen in een nieuw pakje!! Hahahahaha




Het is The World uit The Christmas Tarot. 
Tags: ,

Sint Nicolaas

Sinterklaas is weer terug naar Spanje. Sinterklaas herinnert ons aan het belang van geven. Nu hij het land uit is moeten we het zelf doen. Vraag voor een kaart: hoe kan ik Sinterklaas zijn voor anderen, of voor mijzelf?

Oh hemel, wat een geschenk nu toch weer. Ik trek The House of God. Vroeger droeg de kaart van De Toren die naam. Dat is in deze Christmas Tarot overgenomen. De Toren is altijd een kaart van ramp en destructie, maar hier heeft deze kaart een andere betekenis. The House of God is bedoeld als plaats om te schuilen. Een plek waar het heilige een plaats heeft, een heiligdom. Ik denk geloof ik wat mijzelf betreft als sinterklaas meer aan momenten, dan aan een plaats. Momenten te bieden en te onvangen waarin in het heilige een plaats krijgt, voor support, nieuwe moed, om te rouwen, dankbaar te zijn, te bezinnen en te reflecteren en herinnerd te worden aan een wijder perspectief dan ons eigen. Wel mooi hoor.


Sinterklaas

Vandaag komt Sinterklaas. Hij klopt aan de deur en laat een zak met cadeaus achter.

Vraag voor een kaart: Wat is mijn grootste geschenk?

De kaart die ik trek is Strength. Het is glad, koud en donker op de kaart. Maar het engel deert het niet. Ze loopt met lichte tred, samen met haar haar reekalf, blosjes op haar wangen en brengt haar cadeaus. Vast is haar hart ook licht.

Dat is een groot geschenk.


Bloesem met kerstmis – St. Barbara

Vroeger was vandaag de feestdag van St. Barbara. Zij werd door haar vader in een toren opgesloten om te voorkomen dat er jonge mannen bij haar konden komen. Ze bekeerde zich in het geheim tot christen. Toen haar vader op reis was maakte ze een extra raam in haar toren, zodat het er drie waren, die symboliseerden de drie-eenheid. Toen haar vader thuiskwam werd hij woedend en onthoofdde hij haar.

In sommige streken is de legende anders en wordt ze niet in een toren maar in een kelder opgesloten. Daarom was het in die streken de gewoonte een kersenbloesemtak in huis te zetten, alsof het huis een kelder was. Wanneer de takken met Kerstmis in bloei stonden, dan zou het komende jaar voorspoed brengen.

Mijn kaart is de Lovers, getrokken bij de vraag: Wat brengt voorspoed? Om kiezen gaat het bij deze kaart. Dat brengt voorspoed. En de liefde ook. :-)

Hulst

Bij kerst hoort hulst, al eeuwenlang. Hulst was vroeger een huisbeschermer. De scherpe stekels aan de bladeren zouden boze geesten prikken. Ook werd hulst tussen de hammen gehangen. De punten aan de bladeren zijn zo scherp dat ratten en muizen erdoor afgeschrikt werden en de ham niet aanvreten. Het blad met de rode bes en de doornen doet denken aan de doornenkroon van Jezus, wiens geboorte we met kerst vieren.

Vraag om een kaart bij te trekken: Wat beschermt mijn huis?

Ach, ik krijg The Angel, de versie van de Duivel in The Christmas Tarot. Mijn huis heeft een beschermengel. :-)

Schoonheid van december

De decembermaand is nat, koud en donker. Toch is december is één van de mooiste maanden van het jaar. Nooit is het zo donker als in die maand. Nooit zijn er buiten zo veel lichtjes als in december. Vraag voor een tarotkaart: Wat is de schoonheid van december?

Ik trek de Maan uit The Christmas Tarot.

Op de kaart loopt een meisje met een lantaarn door de nacht. Ze kijkt verwonderd. Een bewegende Sinterklaaspop in het winkelcentrum voor de Blokker. Sint die cadeaus achterlaat bij de achterdeur. Een maagdelijke geboorte. Engelen die zingen. Deze geheimenissen verwonderen ons en zijn de schoonheid van december.

Tarot of Saints op Hartegoed

In 2015 en 2016 heb ik lange tijd wekelijks op maandag op de pagina Hartegoed op Facebook het aanbod gedaan een kaart te trekken uit de Tarot of Saints en die met duiding op te sturen in een persoonlijke boodschap. Op de kaarten van deze tarot staan beelden van heiligen, scènes van bijbelverhalen en symbolen uit de christelijke traditie. Ik trek en duid dan 30 kaarten, dat is de limiet, ik ben daar een dag mee bezig. het is een vorm van internetpastoraat. De kaart bemoedigt mensen aan het begin van de week. Ik ben er voorzichtig mee, maar ik vermoed dat het op die maandagochtenden meer biedt dan een kaart uit een seculier tarotspel, omdat het je in contact brengt met de dragende kracht van kerk, gebed en spiritualiteit.

De kaart beantwoordt altijd dezelfde vraag: "Wat is mijn stok en staf" (psalm 23). Het is geen voorspelling, maar een 'houvast', een steun en bemoeding. Of het altijd klopt, dat zal niet zo zijn. Maar mensen zijn er bijna altijd blij mee en geven dat dan terug in een reactie.

Hier is een voorbeeld van een kaart en een duiding.


"Beste ...... De kaart die ik voor je getrokken heb als stok en staf is 5 van staven. Je ziet een hand. Met onze handen werken we in de wereld en voor de wereld. De hand heeft een kruiswond (zoals Jezus: aan het kruis met spijkers, wonden). Die wonden staan voor de pijn die ons aangedaan is, of ons verdriet, of voor onze letterlijke wonden, operatiewonden, of andere wonden, die we hebben. Wonden doen pijn, en ze zijn teken dat je verbonden bent met alle andere mensen die lijden. Soms gebeurt het dat je wonden je open maken voor de mensen met wie je omgaat en hun verdriet, kan je met hen meeleven vanuit je eigen beproevingen. De kruiswond is ook een teken van de Geest, van de bezieling die door jouw handen stroomt. Jouw stok en staf zijn je handen waarmee je met liefde werkt en leeft, met aandacht voor anderen, in alle groots en kleins wat je doet. <3 Warme groet, Berthe van Soest, Hartegoed"

The Day After

Over de dag nadat Trump de verkiezingen wint. Door Lauren Wessel (College van William and Mary in Virginia).



"Het is negen uur ‘s ochtends. Ik zit in een klaslokaal vol Amerikaanse studenten. De stemming is bedrukt; gisteren is bekend geworden wie de nieuwe president wordt van dit land. Velen hebben, net als ik, wallen op hun gezicht van het laat opblijven. Sommigen van het huilen.

De docent komt de klas in. “How are you?” vraagt een student. “You know. Getting through the day” antwoordt de docent. De elephant in the room is onvermijdelijk.

Wanneer de docent aan ons vraagt of we blij zijn, klinken er twee “yes” tussen al het hoofd geschud door. Om context te scheppen: mijn public speaking klas bestaat voor het merendeel uit vrouwen, waaronder latina’s and afro-amerikanen. Verder is er een Arabisch-Australische jongen, een homeseksuele jongen en twee blanke jongens. Het is niet verbazend dat degene die “ja” antwoordde op de vraag de twee blanke jongen waren. Een van hen, zei:
Trump supporter: “At least he’ll make America great again..”
Meisje uit mijn klas: “too early dude, too early”
Trump supporter:“No, I mean it. He’s going to fund the army”

Dat was het moment dat de bom barstte.
“What about the minority groups”
“Are you really just saying that in a room full of women?”
“Are you just giving up on all your morals simply for some army funding?”

Nadat de docent de situatie kalmeerde vroeg de docent waarom deze jongens voor Trump gestemd hadden. “It’s not just army funding, also like, his morals..”

“F** YOU!” roept een meisje huilend. “Mijn familie is in gevaar vanwege wat deze man gaat doen met het land. Ik kan mijn eigen taal, Spaans, niet meer buitenshuis spreken!”

De dag gaat voort. Het regent, en het weer reflecteert de stemming die op campus heerst. Sommige studenten komen niet opdagen voor de lessen - waar overigens in plaats van de stof die gepland stond we het over de verkiezingen hebben. De Young Democrats, met wie ik de uitslag van de verkiezingen heb gekeken, delen gratis knuffels uit. Telkens als ik iemand zie lopen met een Trump shirt, of een “Make America Great Again” pet, word ik een beetje bang. Enkele Trump supporters hebben de avond van de uitslag joelend, dronken over campus gerend, maar ook een heel aantal studenten bedreigd, onder wie een van mijn vrienden. Als ik die Trump-shirts zie, hou ik in mijn achterhoofd veel van die kritiek die op de verkiezingen wordt gegeven vanuit Nederland.

Om eerlijk te zijn, word ik moe van sommige opinie-artikelen die ik lees uit Nederland. Men zegt dat er een nieuwe vorm van democratie nodig is. Dat de tweedeling in het land te groot is geworden. Dat we van Brexit en Turkije hadden moeten leren; dat hadden moeten zien aankomen. Dat dit een conservatieve backlash is van de mensen die te lang niet zijn gehoord door Washington. Dat er meer dialoog moet komen tussen beide partijen. Dit is allemaal waar. Maar dit is ook ontzettend makkelijk om te zeggen van een afstand. De mensen die dit zeggen hoeven zelf niet in gesprek te gaan met Trump supporters. Hoeven niet iemand in de ogen te kijken die, door op een president als Trump te stemmen, seksisme legitimeert.

Vertel het meisje uit mijn klas maar eens dat ze in een rationeel gesprek moet gaan met de mensen die indirect verantwoordelijk kunnen zijn voor het deporteren van haar familie, terug naar Venezuala. Wiens moeders haar uit angst verboden heeft Spaans te spreken.
Vertel het de Afro-Amerikaanse jongen die gisterenavond bedreigd werd door de Trump supporters
Vertel het aan mijn vriend die homoseksueel moslim, en een Syrische vluchteling is en zich niet meer veilig voelt op deze campus.
Vertel het aan alle slachtoffers van sexual assault die het idee hebben dat de helft van de Amerikanen hun niet meer ziet staan.
Vertel aan mij, wanneer ik Trump supporters “FUCK ALL N****” hoor schreeuwen over de campus, dat ik toch echt beter naar naar Trump supporters moet luisteren...

Ik zou oprecht willen dat het zo makkelijk zou zijn als het klinkt, naar de andere partij luisteren. In gesprek met ze gaan. Maar ik zou niet weten hoe. Het is alsof ik tegen een muur aanpraat; en de andere partij heeft waarschijnlijk hetzelfde idee. Vertel mij, hoe ik een dialoog kan voeren met mensen die moralen hebben waar ik van walg. Hoe kan ik een discussie hebben met mensen waar ik van walg?

’s Avonds is er een bijeenkomst voor een moment van stilte voor alle mensen die geforceerd zijn stil te zijn deze verkiezing. De mensen die shifts van 15 uur werken hierom niet konden stemmen. De mensen die geen transport hadden naar het stembureau. Gedetineerden en ex-gedetineerden. Mensen die geen Engels spreken en waarvoor het proces om te gaan stemmen hierom te ingewikkeld was. Na dit moment van stilte staat hetzelfde meisje op wat diezelfde morgen huilend in mijn klas zat op.
“Latino’s: laten we Spaans spreken. We moeten Spaans spreken. Don’t let hate and fear win.”"
Tags:

De melaatse


Een maand geleden maakte ik een ‘staf’. Het was een opdracht voor een brainstorm middag, om elkaar beter te leren kennen en op een speelse manier te laten zien wat ieder van ons in huis had. Iedereen die meedeed, maakte zo’n staf.

Ik had bellen aan mijn staf willen maken. Vrolijke bellen als van een dwaas. Ernstige bellen als van de melaatse, die moet melden dat hij eraan komt. Ik heb de bellen er niet aangemaakt. Ik had al zoveel in de staf verwerkt, het werd teveel.

Een paar dagen geleden voerde ik voor de lol mijn geboortegegevens in een systeem dat Human Design heet. Dat is een soort astrologie, maar dan net anders. Het systeem rekent uit welk ‘type’ je bent. Tot mijn grote schrik was ik een vrij zeldzaam type. Ik zeg niet welk. Want oh, oh, oh, oh.

Er staat ook bij welke strategie de typen het best kunnen inzetten in hun leven. Die van mij is: INFORMEREN. Zeggen wat je doet en wat je van plan bent. Om mensen mee te nemen en weerstand weg te nemen. Maar ook als waarschuwing aan de mensen die met mijn acties te maken krijgen. Ik ben dus de melaatse met de bellen, die ik niet aan mijn staf heb gemaakt: ‘Kijk uit, ik kom eraan.’ Oef, mensen te moeten waarschuwen, voor wie ik ben en wat ik ga doen. Wat een vloek.

Maar gek genoeg komt het heel goed uit. Ik ben van plan iets in de kerk te gaan doen. Samen met een initiatiefgroep zetten we dat op. Een heleboel mensen in de kerk zijn er blij mee, maar niet iedereen. Het roept heel wat op: ‘Verkwanselt ze ons mooie geloofsgoed niet?’ Nu denk ik, ik moet informeren. Zeggen wat ik doe, wat we van plan zijn, dieper en beter, hoe ik er geloofsmatig insta, waarom kerk zo belangrijk is voor mij en voor dit project en voor de mensen met wie we gaan werken. Dus dat doe ik nu.

Daar ga ik dan, als melaatse met bellen.

Semele

We liepen met een groepje mensen een ‘spiraal’, een soort labyrint. Dat bestaat uit een touw op de grond dat naar binnen cirkelt. Je loopt naar het centrum en weer terug. In het middelpunt lag een schedel, verbeelding van onze voorouders, onze spirituele erfenis, en onze familievoorouders. We deden dat buiten, in het donker, vlak na zonsondergang.

Een spiraal is een heilige ruimte, waarbinnen je tot inzichten kan komen. Nooit zie ik visioenen of beelden als ik de spiraal loop. Dat hoeft niet. Als je binnen in de spiraal bent, is alles van betekenis. Een overvliegende vogel. Een kind dat roept. Maar nu was het anders. Toen ik in het midden stond, werd ik voor even één met een beeld van de godin en heilige Brigid. Tenminste dat dacht ik, dat ik één werd met Brigid. Het beeld kwam van een schilderij dat ik goed ken, waarin een figuur tussen vlammen omhoog stijgt, een lievelingsbeeld. Precies zo stond ik daar.

Ik vermoedde dat dit schilderij het verhaal uitbeeldde waarin Brigid door de lucht van Iona naar Bethlehem reist. En daar in de kerstnacht de vermoeide Maria voor een poosje aflost door Jezus onder haar mantel te houden. Brigid als pleegmoeder van Christus. Mooi en troostend. Het schilderij zou ook geboorte van Brigid kunnen zijn, waarbij een vlam van haar hoofd tot in de hemel rijkt. Een ‘heelbeeld’, waarin aarde en hemel verbonden worden. Helemaal mijn ding. Wat was ik er blij mee, met dit moment van eenwording met Brigid.

Hoe mis had ik het. Toen ik dit schilderij later in een creatieve opdracht had verwerkt, ging ik op zoek naar de schilder. En ik ontdekte: het was niet Brigid, maar Semele.

Semele is een vrouw uit een Griekse mythe. Ze wordt verzengd door de vlammen omdat ze Zeus, haar minnaar, in zijn ware gedaante ziet. Daar kunnen sterfelijke mensen niet tegen, tegen de verzengende vlammen van Zeus. Wat een schrik, zonder dat ik het wist was ik in het midden van de spiraal ook in contact gekomen met de gevaarlijke, vernietigende kant van vuur. Niet alleen met de mooie en verheven Brigid.

Het centrum van de spiraal was een kuiltje in het gras. Het kuiltje had gediend om hete stenen in te leggen die gebruikt worden in zweethut ceremonies.

Lang nadat we de spiraal liepen heb ik gehoord wie de kuil gegraven heeft. Els heeft dat gedaan. Els was een ‘vuurhoedster’. Ze droeg zorg voor het vuur en bracht hete stenen naar de kuil in de hut. Els leeft niet meer. Toen ze sterven ging had ze hier haar leven groots gevierd en afscheid genomen. Het is een prachtige plek, je kijkt uit op de weilanden en het is er stil. Els wist hoe ze vuur aan kon maken, ook als het nat en koud was. Ze kende de verterende kracht van vlammen, de helderheid die vuur biedt en hoe genoeglijk het vuur kan zijn. Ze wist ook wat te doen als vuur te groot werd. Ik ben blij dat Els daar ook was, in het midden van die spiraal samen met mij, Brigid en Semele.
Tags:

Een toverstaf



Ik moet een staf maken. Een toverstaf. Het is voor een bijeenkomst waarop we met groep zielsverwanten samen komen om activiteiten te bedenken voor de Aardbij, een lief huis in de Gandhituin in Rotterdam, waar de wanden van hout zijn en je alleen op sokken binnen mag. We kunnen het voor een deel van het jaar huren. We hebben al een website, een communitypagina op Facebook, en ook een naam voor onszelf: Vliegdienst. Zondagmiddag gaan we verzinnen wat we in de Aardbij gaan doen.


De toverstaf is voor deze middag bedoeld. Om jezelf en je ‘magie’ laten zien. Ik was niet zo gelukkig met die opdracht. In sprookjes is het zo dat wanneer je spreekt over je toverkunst, die van je afgepakt wordt.

Plotseling werd ik overvallen door het gevoel dat er een grote opschepperigheid zit in een magische staf met toverkunsten. En ik werd helemaal bonds, orthodox christelijk. Leven we niet enkel van genade en zegen? Wat zijn we meer dan een worm in het geheel van de grote schepping? Kwetsbaar zijn we. Een zuchtje en weg zijn we.

En zo begon ik met mijn staf. Heftig rood zit erin en bruin van opgedroogd bloed. Het dringt door het verbandgaas en schijnt fel door de voile waarmee de wonden bedekt zijn. Ik moest er een beetje van huilen, van al onze wonden. En van Jezus met zijn bloedrode open hart. Er staat ook een geschreven zin op de stok over het ondergrondse volk, van Astrid Lindgren uit het boek De rode vogel. Wie bij het ondergrondse volk is geweest, al is het maar voor even, is voor het leven getekend. Met mij is dat gebeurd.

Mijn man had de stok al eerder gebruikt toen hij voor barmhartige Samaritaan speelde in een dreumesdienst in de kerk. Het was de wandelstok waarmee hij van Jeruzalem naar Jericho liep, onderweg olie en wijn goot op de wonden van een beer, en ze verbond. Het hout komt van een bloesemboom uit de tuin van de buurman. En de stok is omwikkeld met een laken van mijn grootmoeder, oma van Soest. De staf is niet mijn eigendom. Niet helemaal van mij. Zoals de filosoof Derrida het zegt: ik ben geënt op wie mij voorgingen, die mij nu nog voorgaan, op hun contexten en traditie. Misschien wel zonder dat ik hen begrijp. Ik groei als een ent op hun stam, op een voor hen onvermoede en mogelijk ongewenste manier. Wie weet bezoedel en verkwansel ik hun erfenis. Ik plakte de ent onderaan op mijn stok, Ach, dit voelde ongemakkelijk, ik ben tot in mijn bodem niet helemaal mezelf. Als ik maar niet val morgen, met mijn stok die niet helemaal van mij is.

          zgf-greffe-arbre.jpg

De bovenkant van mijn staf gaat op in heldergele vlammen. Daar is geestvervoering en extase. In dat bovengebied is toeval en synchroniciteit verabsoluteerd tot waarheid. En directe toegang tot het absolute weten, (le savoir absolue) zonder enige blokkade. Daar is de ultieme vervulling van het verlangen van de westerse metafysica naar présence. En toppingpoint naar gekte. In die vlammen bevindt zich een figuur. Dit is mijn eigen vervoering, maar ik vermoed ook die van Vliegdienst. Het vliegen zit in onze naam.

De staf is nu klaar. Er kan niks meer op of aan. De bellen die ik eraan vast wilde maken, die van de vrolijke dwaas of de melaatse die moet roepen, "Kijk uit voor mij!", leiden alleen maar af. Ook het woord destinerrance dat ik had willen verwerken kan er niet meer op. Dit is een neologisme van Derrida. Het woord duidt verdwalen aan, vergissen en zwerven. Het concept heeft een ruimtelijk en een tijdsaspect. Het woord geeft aan dat wanneer je een bestemming wilt bereiken, er een kans is dat je daar nooit aankomt, of dat je pas veel later aankomt dan je wilde. Het kan zomaar zijn dat er een file is, of werkzaamheden op het spoor, dat je de weg kwijt raakt of onderweg van bestemming verandert.

Het woord destinerrance biedt tegenwicht aan de vermeende autoriteit van het absolute weten, de onmiddellijkheid van de extase. Destinerrance geeft ruimte aan nog-niet-weten, ambiguïteit, de verkeerde afspraak, de omweg, vergissing en aarzeling. Tegenwicht aan de druk haast te hebben door een apocalyptische tijdgeest, vanwege onze korte levens. Dit zijn belangrijke zaken voor mij en voor een vliegdienst. En toch zit het woord destinerrance niet op mijn staf. De verleiding van de geestvervoering is te groot.

Ik schrok daarvan. Zo'n sterk verlangen. Maar mijmerend ontdekte is dat ik iets anders in de staf heb verwerkt, net zoiets als het woord destinerrance. Dat is de voile. Bijna doorzichtige voile, licht als de wind. Voile zit ook in het ijle gebied boven in de staf. Het bedekt de voeten en het gelaat van de figuur die opstijgt. Ik kon het bijna niet zien, maar het zit er werkelijk. Ik voelde het met mijn vingers. Voille beschermt. Want voile versluiert. Voile verhindert het directe zicht op het absolute weten.